Legenda trybów IOS:
Switch> tryb user EXEC
Switch# tryb privileged EXEC
Switch(config)# tryb konfiguracji globalnej
Switch(config-if)# tryb konfiguracji interfejsu
Switch(config-line)# tryb konfiguracji linii
2. Szybka mapa komend
| Obszar | Najważniejsze komendy | Do czego służą |
| Windows – konfiguracja | ipconfig /all, ipconfig /release, ipconfig /renew | adres IP, maska, brama, DNS, odnowienie DHCP |
| Windows – testy | ping, tracert, arp -a, route print, netstat -ano, nslookup | osiągalność, trasa, ARP, routing, połączenia, DNS |
| IOS – informacje | show running-config, show startup-config, show interfaces, show ip interface brief, show ip route | stan konfiguracji, interfejsy, tablica routingu |
| IOS – konfiguracja interfejsu | interface …, ip address …, description …, no shutdown | adresacja i aktywacja portu |
| Switch | show vlan brief, show mac address-table, show spanning-tree | VLAN, tablica MAC, STP |
| VLAN | vlan X, name …, switchport mode access, switchport access vlan X | tworzenie i przypisanie VLAN |
| Zapisywanie | copy running-config startup-config, write memory | utrwalenie konfiguracji |
| Routing | ip route …, router ospf 1, network … area 0 | routing statyczny i podstawy OSPF |
3. Komendy Windows – komputer PC
To zestaw podstawowy do laboratoriów z konfiguracji interfejsu, testowania połączeń i analizy działania sieci.
3.1. Odczyt konfiguracji IP
ipconfig
ipconfig /all
ipconfig /?
- `ipconfig` – szybki podgląd adresu IPv4, maski i bramy.
- `ipconfig /all` – pełna konfiguracja: MAC, DHCP, DNS, lease, itp.
- `ipconfig /?` – pomoc do polecenia.
3.2. Praca z DHCP
ipconfig /release
ipconfig /renew
ipconfig /flushdns
ipconfig /displaydns
- `/release` – zwolnienie adresu otrzymanego z DHCP.
- `/renew` – ponowne pobranie konfiguracji z DHCP.
- `/flushdns` – wyczyszczenie lokalnego cache DNS.
- `/displaydns` – pokazanie lokalnego cache DNS.
3.3. Testy łączności
ping 127.0.0.1
ping 192.168.1.1
ping -n 5 192.168.1.1
ping -t 192.168.1.1
ping -l 1400 192.168.1.1
ping -4 host.example
- `ping 127.0.0.1` – test lokalnego stosu TCP/IP.
- `ping <adres>` – test osiągalności hosta.
- `-n 5` – 5 próbek zamiast domyślnych 4.
- `-t` – ping ciągły aż do przerwania.
- `-l` – ustawienie rozmiaru danych ICMP.
- `-4` – wymuszenie IPv4.
3.4. Śledzenie trasy
tracert 8.8.8.8
tracert wp.pl
- `tracert` – pokazuje kolejne skoki do celu i pomaga zlokalizować miejsce problemu.
3.5. ARP, routing, połączenia
arp -a
arp -d *
route print
route -f
netstat -ano
netstat -rn
- `arp -a` – lokalna tablica odwzorowań IP -> MAC.
- `arp -d *` – wyczyszczenie lokalnej tablicy ARP.
- `route print` – tablica routingu hosta.
- `route -f` – czyszczenie wpisów tras dynamicznych (ostrożnie).
- `netstat -ano` – połączenia, porty nasłuchujące, PID.
- `netstat -rn` – tabelaryczny widok routingu.
3.6. Dodatkowe komendy bardzo przydatne
nslookup wat.edu.pl
hostname
getmac
pathping 8.8.8.8
- `nslookup` – diagnostyka DNS.
- `hostname` – nazwa komputera.
- `getmac` – adresy MAC interfejsów.
- `pathping` – połączenie `ping` i `tracert`, pomocne w analizie strat.
4. IOS – podstawy poruszania się po CLI
Komendy podstawowe do wejścia w odpowiedni tryb pracy i poruszania się po konfiguracji:
enable
disable
configure terminal
end
exit
do show running-config
?
show ?
- `enable` – przejście do privileged EXEC.
- `configure terminal` – wejście do konfiguracji globalnej.
- `end` – szybki powrót do privileged EXEC.
- `exit` – wyjście z bieżącego podtrybu.
- `do …` – wykonanie komendy EXEC z poziomu trybu konfiguracji.
- `?` – pomoc kontekstowa.
5. IOS – komendy informacyjne i weryfikacyjne
Ta grupa poleceń powinna być używana niemal po każdej zmianie konfiguracji.
show running-config
show startup-config
show interfaces
show interfaces gigabitEthernet 0/0
show ip interface brief
show ip route
show mac address-table
show vlan brief
show spanning-tree
show flash
show version
show cdp neighbors
show cdp neighbors detail
- `show running-config` – aktywna konfiguracja w RAM.
- `show startup-config` – konfiguracja zapisana w NVRAM.
- `show interfaces` – szczegółowe informacje o wszystkich interfejsach.
- `show interfaces <interfejs>` – szczegóły jednego interfejsu: stan, MAC, szybkość, błędy.
- `show ip interface brief` – szybki podgląd adresów IP i stanu portów.
- `show ip route` – tablica routingu.
- `show mac address-table` – tablica adresów MAC nauczonych przez switch.
- `show vlan brief` – lista VLAN i portów access.
- `show spanning-tree` – stan STP.
- `show flash` – zawartość pamięci flash.
- `show version` – wersja IOS, model, uptime.
- `show cdp neighbors` – sąsiedzi Cisco na warstwie 2.
6. Podstawowa konfiguracja switcha lub routera
Minimalny szkielet konfiguracji urządzenia:
enable
configure terminal
hostname S1
no ip domain-lookup
banner motd # Dostęp tylko dla uprawnionych użytkowników #
service password-encryption
enable secret class
line console 0
password cisco
login
logging synchronous
exit
line vty 0 4
password cisco
login
exit
end
copy running-config startup-config
- `hostname` – ustawienie nazwy urządzenia.
- `no ip domain-lookup` – wyłącza próbę rozwiązywania błędnie wpisanych komend jako nazw DNS.
- `banner motd` – komunikat ostrzegawczy przy logowaniu.
- `service password-encryption` – szyfrowanie haseł typu plain text.
- `enable secret` – hasło do privileged EXEC.
- `line console 0` / `line vty 0 4` – konfiguracja dostępu przez konsolę i zdalnie.
- `copy running-config startup-config` – zapis konfiguracji.
7. Konfiguracja interfejsów
Najczęściej używany zestaw w routerze i na przełączniku warstwy 3:
configure terminal
interface gigabitEthernet 0/0
description LAN connection to S1
ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
no shutdown
exit
interface serial 0/0/0
description WAN link to R2
ip address 209.165.200.225 255.255.255.252
clock rate 64000
no shutdown
exit
end
- `description` – opis interfejsu; bardzo przydatny przy ocenie topologii.
- `ip address A.B.C.D M.M.M.M` – przypisanie adresu IPv4 i maski.
- `no shutdown` – aktywacja interfejsu.
- `clock rate` – ustawienie zegara na porcie szeregowym DCE w Packet Tracer / laboratorium.
Przydatne komendy diagnostyczne dla interfejsów:
show interfaces status
show interfaces counters errors
show ip interface brief
shutdown
no shutdown
- `show interfaces status` – szybki status portów switcha.
- `show interfaces counters errors` – błędy na portach.
- `shutdown` / `no shutdown` – administracyjne wyłączenie / włączenie portu.
8. VLAN – tworzenie i przypisywanie portów
Podstawowa konfiguracja VLAN i portów access:
configure terminal
vlan 10
name STUDENCI
vlan 20
name ADMIN
vlan 30
name LAB
exit
interface fastEthernet 0/1
switchport mode access
switchport access vlan 10
spanning-tree portfast
description PC1 VLAN10
exit
interface range fastEthernet 0/2 – 3
switchport mode access
switchport access vlan 20
spanning-tree portfast
exit
end
- `vlan X` – tworzy VLAN o numerze X.
- `name …` – nadaje nazwę VLAN-owi.
- `switchport mode access` – ustawia port jako access.
- `switchport access vlan X` – przypisuje port do VLAN.
- `interface range …` – konfiguracja wielu portów jednocześnie.
- `spanning-tree portfast` – przyspiesza przejście portu access do forwarding.
Weryfikacja VLAN:
show vlan brief
show interfaces switchport
show mac address-table vlan 10
- `show interfaces switchport` – szczegółowe informacje o trybie pracy portu.
- `show mac address-table vlan 10` – MAC tylko z wybranego VLAN-u.
9. Port trunk i połączenia między przełącznikami / do routera
configure terminal
interface gigabitEthernet 0/1
switchport mode trunk
switchport trunk allowed vlan 10,20,30
description Trunk to S2
exit
end
- `switchport mode trunk` – ustawia port trunk.
- `switchport trunk allowed vlan …` – ogranicza listę VLAN przenoszonych trunkiem.
Weryfikacja trunka:
show interfaces trunk
show spanning-tree vlan 10
10. STP – najważniejsze komendy
STP chroni sieć przed pętlami w warstwie 2. W laboratoriach przydaje się głównie do sprawdzenia root bridge i stanu portów.
show spanning-tree
show spanning-tree vlan 10
show spanning-tree root
configure terminal
spanning-tree vlan 10 root primary
spanning-tree vlan 20 root primary
spanning-tree portfast default
spanning-tree bpduguard default
end
- `show spanning-tree` – pełny stan STP.
- `show spanning-tree vlan X` – STP dla konkretnego VLAN-u.
- `show spanning-tree root` – wskazanie root bridge.
- `spanning-tree vlan X root primary` – ustawienie urządzenia jako preferowanego root dla VLAN-u.
- `spanning-tree bpduguard default` – dodatkowa ochrona portów access; przydatna w praktyce administracyjnej.
11. Routing statyczny
Minimalny zestaw do komunikacji między różnymi sieciami lub routerami:
show ip route
configure terminal
ip route 10.1.1.0 255.255.255.0 209.165.200.226
ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 209.165.200.226
end
- `ip route <sieć> <maska> <next-hop>` – trasa statyczna.
- `ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 <next-hop>` – trasa domyślna.
12. Podstawy OSPF – komendy dodatkowe
Nie zawsze są wymagane na wcześniejszych laboratoriach, ale warto mieć je pod ręką.
configure terminal
router ospf 1
router-id 1.1.1.1
network 192.168.10.0 0.0.0.255 area 0
network 209.165.200.224 0.0.0.3 area 0
exit
end
show ip route ospf
show ip ospf neighbor
show ip protocols
- `router ospf 1` – uruchomienie procesu OSPF.
- `router-id` – jednoznaczny identyfikator routera.
- `network … area 0` – ogłoszenie sieci do OSPF z użyciem wildcard mask.
- `show ip ospf neighbor` – sąsiedzi OSPF.